Gezond en duurzaam eetgedrag
Door Madelief Engels
Achtergrond
Het is belangrijk om een gezonde en duurzame leefstijl te hebben. Dat is goed voor jezelf, anderen, de dieren en de planeet. Je wordt minder snel ziek, en voelt je fitter en hebt een betere concentratie. Tijdens de tienerjaren leren jongeren nieuwe eetgewoontes. Ze leren wat, wanneer en met wie ze eten. Op dit moment is bekend dat de eetgewoontes van jongeren ongezond zijn. Voor leerlingen in het praktijkonderwijs (PrO) zien we dit verschil nog extra groot. Dit noemen we gezondheidsverschillen.
Daarom is het belangrijk dat gezond en duurzaam eten makkelijk, lekker en betaalbaar is voor PrO leerlingen. Dat is nu nog niet altijd zo. Daarom is het belangrijk dat PrO leerlingen nu goede eetgewoontes leren. Dan krijgen ze meer energie, kunnen ze zich beter concentreren op school en voelen ze zit fitter. Ook worden ze nu en later minder snel ziek.
Het doel
In dit onderzoek willen we eerst ontdekken hoe het nu gaat met gezond en duurzaam eten bij PrO leerlingen. We kijken naar hun kennis en kunnen, motivatie, hun omgeving (vrienden, gezin, school) en de plekken waar ze eten kopen (zoals supermarkt, kantine of snackbar). Dan weten we wat al goed gaat en wat nog beter kan.
Met die kennis willen we een programma maken dat echt bij PrO leerlingen past. Dat doen we samen met de leerlingen, ouders, school en gezondheid experts. Ook kijken we hoe technologie hierbij kan helpen, bijvoorbeeld met apps of andere digitale middelen.
Het doel is dat PrO-leerlingen makkelijker elke dag gezond en duurzaam kunnen eten. Op school, thuis en onderweg.
De aanpak
We doen dit onderzoek samen met PrO leerlingen, ouders, scholen en experts. Dat doen we zodat we samen oplossingen kunnen bedenken. Dat is belangrijk, omdat het dan beter past bij het dagelijkse leven van PrO leerlingen.
Daarna bedenken we samen met de leerlingen ideeën om gezonder en duurzamer te eten.
We gebruiken daarbij creatieve werkvormen, zoals een bordspel, strips tekenen of iets ontwerpen op de computer.
Ook praten we met docenten, ouders en gezondheidsexperts in kleine groepen en interviews.
We koppelen de ervaringen van leerlingen aan theorie uit de wetenschap.
Zo zien we waar de grootste kansen liggen, en is het ook wetenschappelijk onderbouwd.
De beste ideeën werken we stap voor stap uit: bedenken, uitproberen in de klas en verbeteren. Zo ontstaat een programma dat goed werkt en past bij de leerlingen.
Wat we tot nu toe hebben geleerd
Door foto’s en gesprekken met PrO leerlingen hebben we de grootste uitdagingen en kansen in beeld gebracht:
- Veel leerlingen ontbijten niet of vergeten eten mee te nemen naar school. Tussendoor worden vaak snelle, ongezonde opties gekozen.
- Er is veel verschil in kookvaardigheden. Sommige leerlingen vinden plannen, koken of zich concentreren met koken lastig. Hierdoor mislukt het eten vaak.
- Smaak en gemak zijn de belangrijkste motivatie voor PrO leerlingen.
- Er is veel culturele diversiteit. Leerlingen willen dat voedseleducatie en de schoolkantine daar beter op aansluiten.
- Leerlingen willen lekkere, makkelijke, betaalbare keuzes dichtbij school of huis
- Vrienden en ouders hebben veel invloed op wat leerlingen eten.
Daarom is het belangrijk om ook de sociale omgeving mee te nemen in een programma
Op het moment bezig met
We werken samen met PrO-leerlingen, docenten, ouders en experts aan ideeën voor een goed programma.
We zoeken naar leuke, interessante en werkende oplossingen.
Dit doen we op drie manieren:
- Leerlingen bedenken en ontwerpen zelf onderdelen van het programma.
- Docenten geven feedback op de ideeën en helpen om ze beter te maken.
- Ouders en experts denken mee over hoe zij kunnen helpen en geven hun mening over de plannen.
Zo zorgen we dat iedereen meedoet en dat het programma echt past bij de praktijk.
Daarna testen we de ideeën op school in kleine proefrondes. Stap voor stap bouwen we zo aan een programma dat het eetgedrag van PrO-leerlingen gezonder en duurzamer maakt.
